Tadeusz Chabiera

Klucz francuski

W 1966 roku generał Charles de Gaulle podjął decyzję o wycofaniu sił francuskich spod komendy NATO. Krótko mówiąc, obawiał się wciągnięcia Francji w akcje militarne, których by nie chciała prowadzić. Tym sposobem zachował niezależność od sojuszu, a zwłaszcza Stanów Zjednoczonych, - czy i jak Francja będzie angażować swoje siły w konkretnych sytuacjach kryzysowych. Szczęśliwie z tej prerogatywy Francja nie musiała korzystać w czasie zimnej wojny, bo NATO ani razu nie podejmowało interwencji. Lecz od tamtej epoki minęło 20 lat; NATO zmieniło swój charakter, a Francja dostrzegła potrzebę stopniowego dostosowania. Dzisiaj NATO prowadzi operacje wojskowe poza swoim obszarem, w których znaczny udział ma Francja - około 2000 żołnierzy w Kosowie i ponad 3000 w Afganistanie. Warto się zastanowić, co spowodowało tę ewolucję i co ona znaczy dla przyszłości.

[ więcej >>]

................................................................................................................................................................................

Tadeusz Chabiera

Polskie dylematy bezpieczeństwa

Od początku, kiedy wchodziliśmy do Sojuszu Północnoatlantyckiego w 1999 roku, pojawiły się pewne wątpliwości. Stwierdzenie polskiego eksperta, że "chcieliśmy wejść do NATO, takiego, jakim było, a nie takiego, jakim się staje" najlepiej oddaje charakter zastrzeżeń, które w jakimś stopniu pokutują po dzień dzisiejszy. W tamtym czasie toczyła się już operacja w obronie Albańczyków z Kosowa, przeciwko Jugosławii, i dyskusja o potrzebie działań sojuszu poza jego obszarem w zasadzie była przesądzona. Co nie znaczy, że wszyscy się z tym pogodzili. Tym bardziej, że natowskie działania odbywały się bez stosownego mandatu Rady Bezpieczeństwa ONZ. Tak rodził się nowy sojusz, zasadniczo odmienny od tego z czasów zimnej wojny.

[ więcej >>]

................................................................................................................................................................................

Stanowisko SEA w sprawie tarczy antyrakietowej
(Prezes - Jerzy M. Nowak).

Stowarzyszenie Euro-Atlantyckie (SEA) z niepokojem przyjęło pierwszą wypowiedź prezydenta Francji Sarkozy'ego w toku szczytu UE - Rosja wychodzącą naprzeciw stanowisku Moskwy w kwestii tarczy antyrakietowej. Wprawdzie Prezydent Sarkozy złagodził swoje oświadczenie po dwóch dniach, co powitać należy z zadowoleniem, to jednak pierwsze z nich sygnalizować może skłonność do praktyki szczególnie Polaków niepokojącej - prowadzenia dialogu i porozumień w strategicznych kwestiach bezpieczeństwa ponad naszymi głowami oraz naruszania zasady solidarności.

SEA pragnie przypomnieć, że przychylne spojrzenie Stowarzyszenia na lokalizację wyrzutni rakietowych "tarczy" w Polsce spowodowane jest trzema przesłankami:

- instalacje te wiążą nas ściślej, także "fizycznie" i materialnie z transatlantyckim systemem bezpieczeństwa i obrony, tj. USA i NATO; Sojusz Północno-Atlantycki na szczycie w Bukareszcie poparł rozwój tego systemu antyrakietowego; [ więcej >>]

................................................................................................................................................................................

Tadeusz Chabiera

Plan Miedwiediewa - jest, czy go nie ma?

Wkrótce po swoim wyborze na prezydenta Rosji w maju w Berlinie, Dymitrij Miedwiediew przedstawił plan nowej architektury bezpieczeństwa na obszarze od Władywostoku po Vancouver. Z początku była to luźna propozycja traktatowej przebudowy obecnego porządku, który najwidoczniej Rosji nie odpowiada. 8 października na konferencji w Evian Miedwiediew przybliżył opinii międzynarodowej, na czym polega ten pomysł. Przedstawił pięć zasad, na których opierać miałby się nowy ład. Już dwa pierwsze postulaty: potwierdzenie podstawowych zasad bezpieczeństwa i stosunków międzynarodowych (poszanowanie integralności terytorialnej, suwerenności i politycznej niezależności) oraz potwierdzenie niedopuszczania użycia siły czy groźby jej użycia, budzą zrozumiałe kontrowersje po uznaniu przez Rosję niepodległości Abchazji i Południowej Osetii. Dla nas najbardziej interesująca jest "zasada równego bezpieczeństwa", którą Miedwiediew ujął w trzykrotnym niet. Nie dla zapewnienia swojego bezpieczeństwa kosztem bezpieczeństwa innych; nie dla działań osłabiających jedność wspólnej przestrzeni bezpieczeństwa; nie dla rozwoju sojuszy wojskowych, który działałby na niekorzyść bezpieczeństwa innych sygnatariuszy traktatu. Czwarty punkt dotyczy potwierdzenia, że żadne z państw czy organizacji międzynarodowych nie ma wyłącznych praw na podtrzymanie pokoju i stabilności w Europie. A ostatni punkt, jakby na osłodę, wspomina mgliście o rozwoju kontroli zbrojeń w relacjach rosyjsko-amerykańskich. W reakcji na ten plan prezydent Sarkozy uprzejmie zaproponował, aby przedstawić tę sprawę na szczycie przywódców OBWE przewidzianym pod koniec 2009 roku. [ więcej >>]